Coğrafyanın Konusu

Berk Meral

COĞRAFYANIN KONUSU Coğrafya; Eski Yunanca, geo (yer) ve graphien (tasvir) kelimelerinin birleşmesinden oluşmaktadır. Coğrafya, doğal çevre ile insan arasındaki ilişkiyi inceleyen pozitif bir bilim dalıdır. Coğrafyanın asıl konusu insandır. Bundan dolayı coğrafya, insanı etkileyen doğal çevre ve burada gerçekleşen olayları, neden, sonuç ilişkisi içerisin-de ve dağılış ilkesine göre inceler. Doğal çevre, cansız çevre ve canlı çevre olmak üzere iki kısma ayrılır.

Cansız Çevre: Taşküre dediğimiz, yerkabuğu ve onun üzerinde oluşan dağlar, ovalar, platolar ve taşların ayrış-masıyla oluşan topraklar. Su küre dediğimiz, büyük kara parçaları arasındaki büyük su kütleleri olan okyanus ve de-nizler, kara içlerindeki çanaklara suların dolmasıyla oluşan göller ve belirli bir yatakta, eğim doğrultusunda akan akar-sular. Hava küre veya atmosfer dediğimiz, yeri saran hava tabakasında gerçekleşen sıcaklık, yağış, rüzgar dediğimiz iklim olayları, cansız çevre dediğimiz doğal çevrede gerçekleşen olaylardır. Canlı Çevre: Bitki, hayvan ve insanın kendisi canlı çev-reyi oluşturur. İnsan, yaşamını devam ettirebilmek için do-ğal çevresinden yararlanır. Bu bilgilere göre coğrafyanın konusu: 1. İnsanın yaşadığı çevredeki yüzey şekillerini (dağ, ova, plato vb.), yağış, sıcaklık, rüzgar gibi iklim özelliklerini, bitki örtüsünün yetişme koşullarını ve toprakların oluşumunu araştırır ve bütün bunların yeryüzündeki dağılışını inceler. 2. İnsan nüfusunu, insanın yeryüzündeki dağılışını etkile-yen; yerleşmelerin kuruluşunda etkili olan doğal, beşeri ve ekonomik faktörleri inceler. Doğal ortamın, tarım sanayi, ulaşım, ticaret gibi ekonomik etkinlikler üzerindeki etkilerini inceler. Coğrafyanın araştırma alanı çok geniş bir yelpazeye yayılmıştır. Bu nedenle, araştırmalarını yaparken birçok bilim dalından yararlanır. Coğrafya’ya Yardımcı  Jeoloji: Yer kabuğunun oluşumunu, yapısını ve hareketlerini Bilim Dalları

 Ø Jeofizik: Yer kürenin fiziksel yapısını inceleyen bilim

Ø Meteoroloji: Atmosfer olaylarını inceleyen bilim

ØJeodezi: Yer ölçüm bilimi  

ØHidroloji: Suyun fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerini inceleyen bilim  

Biyoloji: Bitki (Botanik) ve hayvanların (Zooloji) yaşam işlevlerini inceleyen  

Pedoloji: Toprak

Ø Petrografya: Taş bilimi

Ø Astronomi: Gök bilimi 

Ø Antropoloji: İnsanın kökenini ve ırklarını incele-yen bilim 

ØSosyoloji: Toplumun kültürel ve sosyal özellikle-rini inceleyen bilim   

İktisat : İnsanınØEtnoloji: Toplumun yapısını ve gelişimini incele-yen bilim   Demografi:Øüretim ve tüketimini ve ekonomik faaliyetlerini inceleyen bilim   Tarih, İstatistik, Matematik COĞRAFYANIN BÖLÜMLERİ Coğrafya,ØNüfus bilimi,  Genel Coğrafya ve Yerel Coğrafya olmak üzere iki ana bölüme ayrılır.

 GENEL COĞRAFYA 1- Fiziki Coğrafya: Yeryüzünde doğal ortamı oluştu-ran bitki, hayvan, yer şekilleri, iklim, toprak gibi öğeleri ve bunlar arasındaki ilişkileri Øinceler. İncelediği konulara göre Fiziki Coğrafya, şu dallara ayrılır;  Jeomorfoloji: Dağ, ova, plato ve diğer yüzey şe-killerini inceler ve oluşumunda  Klimatoloji: İklim veØetkili olan iç ve dış kuvvetlerin etkilerini açıklar.   Biyocoğrafya: Bitki veØiklim tiplerini ve yeryüzün-deki dağılışlarını inceler.  hayvan topluluklarının yeryüzündeki dağılışını ve nedenlerini inceler.