Joomla Dersleri 1 - Joomla Kurmak

Mert Meral

Artık herkesin bir sitesi olacak.

Devir internet devri artık herkesin illaki bir internete girmişliği, çıkmışlığı var. Çeşit çeşit siteye girer “bayılıyorum valla bu siteye” dediğinizde olur, sadece 1 saniye dayandıklarınızda. İnsan gözü bir site sayfasının ne bilgi içerdiğini 10 saniyede tarayabilir, böylece bilgi işine yarayacaksa biraz daha o sitede ikamet etmeye karar verir. Yaramazsa sizin belki de 2 saat uğraşıp yazmış olduğunuz şeyleri hiç sallamadan aynen başka sayfaya ışınlanır(scutty bizi ışınla ). Yani kullanıcının sitenizde kalmasını istiyorsanız sadece 10 saniyeniz var demektir. Yani lafı biraz uzun tutup(şu an biraz yapmış olduğum gibi) aksiyona çabuk girmezseniz ömrünüz fazla uzun olmayacaktır. İnternette o kadar çok site var ki, insanların size şans tanıması için hiç bir nedeni yok bu yüzden.

“Aksiyona gir diyorsun ama hala nutuk atıyorsun” diyenler var, doğrudur hemen geçelim. Ama bir dakika. Zannetmeyin ki öyle hemen biz joomla setup bulalım, 2 tıklayınca kurulsun. İlk önce bir host a ihtiyacımız var. Host, sitenin dosyalarını internet üzerinden barındıracağımız alan. Profosyonel host işi parayla. Hedefleriniz büyük olabilir ama hiç kimse ilk site yapma denemesinde başaramaz(tecrübeyle sabittir). Bu yüzden ilk önce bedava hostla başlamak en doğrusu. İyide nerden bulacağız bedava hostu demeyin. Onu da düşündük:

http://www.110mb.com/

Burdan bedava kayıt olabilirsiniz. Size “kullanıcıadınız”.110mb.com gibi geçici bir adres verecek. Diğer hostlara göre mükemmel bir bedava host bu benc. Hem her türlü özellikten bol kepçe veriyor, hem de verdiği isim kısa ve güzel. Bu arada kayıt olurken kullanıcı adını seçmeye özen gösterin, dediğim gibi sitenizin ön ekinde kullanıcı adınız olacak çünkü. Ayrıca bu hostun zip dosyaları internet üzerindeki ftp manager modülü ile host üzerinde açabilmek mümkün, bunun ilerde dosyaları atarken bize müthiş hız kazandırdığını gözlerinizle göreceksiniz.

Aktivasyon olaylarından sonra mailinize hesap bilgileriniz gelecek(ftp ve diğer login bilgileri falan…). Şimdide joomla dosylarımızı indirelim:

http://rapidshare.com/files/33327691/Joomla_1.0.12_TR.zip

Joomla Türkiye ekibine joomlayı Türkçeleştirdikleri için teşekkür ettikten sonra dosyamızı indiriyoruz. Şimdi aşağıdaki linkten 110mb ye login olalım.

http://www.110mb.com/login.php

Create/delete MySQL database seçeneğine tıklıyoruz. Create database kısmından database ismi, aynı şekildede create user diyerek bir kullanıcı yaratın. Assign Privileges kısmından yarattığınız database i ve kullanıcıyı seçin ve kutucukların hepsinin işaretli olduğuna dikkat ettikten sonra assign p. düğmesine tıklayarak database işlemlerinin bitmesini sağlayın.Yukardaki menülerden file managera girin. Hemen disk space usage grafiğinin altında bağlantılar göreceksiniz, ordan upload files diyin. Herhangi birinden gözat butonuna tıklayın ve indirdiğiniz joomla dosyasını gösterin ve upload diyerek beklemeye başlayın. En kötü ihtimalle 5 dakika sürer, siz bu arada PES te bi maç atın.

Sonunda upload bitti(Ellerininizi ovuşturmaya başladığınızı görür gibiyim ). Listede gözükmeye başlamış olan dosyamızı o listeden seçin ve yine dosyanın yanında yer alan butonlardan uncompress i bulup tıkayın.Burada bazı kullanıcılar için butona tıkladığınız zaman hiç bir şey olmama olasılığı var(nitekim bendede oldu). O zaman yine aynı butonlardan rename butonunu bulun ve dosyanın ismini “file.zip” olarak değiştirin. O zaman olacaktır(nitekim bende oldu ). Böylece dosylarımız bizi toplu bir şekilde listede selamlamaya başladı bile. Artık panelle bi işimiz kalmadı ama genede açık kalsın ne olur olmaz. Artık sitemiz üzerinde kurulum yapacağız o yüzden size 110mb tarafından verilen domaine gidin:

kullanıcıadınız.110mb.com

İlk karşımıza glen ekran setup ın biraz merasüimli geçeceğini gösteriyor ve gerekli gereksiz her türlü barındırmakta bu sayfa. Peki oldu diyip sonraki butonuna tıklayarak burayı geçiyoruz(adamlar onca uğraşmış ayıp değilmi demeyin, sallayın ). Sonraki sayfamızdada joomla özgür yazılımdır her ortamın kralıdır tarzında bir lisans anlatımı var orayıda sonraki diye geçerek adamların onca kasışını göz ardı ediyoruz(yinemi). İşte aksiyon başladı. Sunucuya localhost, mysql kullanıcı adına panelde yaratmış olduğunuz kullanıcı adını ve altınada parolasını, yine yaratmış olduğunuz veritabanı ismini girin(Koyduğum resimdeki örnek verilere bakabilirsiniz). Tablo ön ekine dokunmayın, öyle kalsın. Örnek veride kurulsun diğerlerinede ellemeyin ve ilerleyin. Sonraki sayfada başarılı diyerek size gaz vermiş olan Joomla sizden siteye girildiği zaman browser pencerinde başlık olarak ne çıksın diyor. o başlıkta neyin nesi diyorsanız şu an bizim sitedeyken pencerenin en tepesine bakın, orada “E-HAYAT KÖŞE YAZARLARI SİTESİ - Mozilla Firefox” yazıyor, işte ordaki yazıyı kastediyor joomla. İstediğinizi salladıktan sonra ilerleyin. Sonraki pencerede URL ve yol kısmına dokunmayın. Buraya eposta adresi ve bir yönetici parolası girin(e-mailinizin geçerli olması önemli ona göre saçma sapan şeyler girmeyin). Sonraki diyerek olayı bitirin. Adamımız installation klasörünü kaldrın diyor, o yüzden inşallah henüz kapatmamış olduğunuz, kapattıysanız mecburen tekrar login olarak açacağınız 110mb kontrol paneline geri dönün. File manager a girin. Installation klasörünü bulup seçin ve delete diyin ve sonsuza kadar ondan kurtulun. Tekrar joomla penceresine geri dönün ve ordan siteyi göster diyerek sitemizin kurulmuş halini görelim. Ne kadar güzel gözüküyor değil mi? İnsanın kendi web sitesi sonuçta, kendisine güzel gözükür. Siteyi böyle güzel görünce gaza geldiniz tabi artık ilerde sizde süper siteler yapma fırsatına eriştiniz.

Joomla kullanmaya ilerdeki derslerde değinecektim ama yine basitçe bir içerik eklemeye değineceğim, dazlak gibide ortada kalmasın site yani. Sitenizin adının yanına administrator lafını ekleyerek sitemizi yönetebileceğimiz yere geleceğiz. Şunun gibi birşey:

kullanıcıadınız.110mb.com/administrator

Kullanıcı adınız ve şifreyi girdikten sonra panelimiz bizi karşılıyor. Hemen deneme olarak bir içerik ekleyelim. Ama önce hangi kategori ve hangi bölüm altında olması gerektiğini belirlemeliyiz, örnek olarak bunlarıda ekleyelimki mantığını kapalım olayın. Karşımızdaki sayfadan bölüm yöneticisine girelim ve yeni gelen pencereden yeni butonunu bulup tıklayın. Başlık ve bölüm adına aynı isimleri girebilirsiniz, böyle olması daha iyi. Ben deneme yazıp geçtim.Deneme amaçlı istediğiniz bir resimde seçebilirsiniz, nasıl görüneceğini görmek için bi örnek resim seçin, ilerde kaldırma olanağınız var nasılsa. Yayınla seçeneğinin seçilmiş olmasınada dikkat ettikten sonra bölüm içeriğinede bi şeyler sallayın. Dediğim gibi şimdilik maksat bunların yazılması halinde site nasıl gözüküyor bir denemek. Bu sayfadan kaydet diyerek kaçıyoruz. Yukardaki menülerden içerik menüsü altında bulunan “kategori”ye giriyoruz. Tekrar yeni diyoruz. İstediğiniz gibi başlık ve ad kısımlarını doldurduktan sonra onların altından kategorimizin hangi bölüm altında bulunacağını belirliyoruz. yeni yaratmış olduğumuz bölümü seçip burayıda geçtiktan sonra aynı daha önce yapmış olduğumuz gibi buralarıda deneme amaçlı olarak doldurup bitirin ve kaydet diyerek kaçın. Yukardaki menülerden ana sayfayı bulup tıklayarak ana panelimize tekrar dönün ve oradan yeni içerik butonuna tıklayın. Başlığı girdikten sonra yazınızı yazmaya başlayabilirsiniz. Dikkat etmeniz gereken orada yazı için alta alta iki tane pencere bulunduğunu göreceksiniz. Bunun anlamı şu: Üst pencereye yazdığınız yazı ana sayfada tek başına giriş yazısı gibi gözükecek, alta yazmış olduğunuz yazı ise okuyucu yazının devamını okumak isteyip yazıya tıkladığı zaman üste yazmış olduğunuz ile birleşerek asıl yazının tamamını oluşturmuş olacak. Bu ayrıntılarıda öğrendikten sonra yanda yer alan yayınlanma bilgisi penceresinden yazar mahlasına yazarın ismini girin ve üstte yer alan ön sayfada göster ibaresini bulup işaretleyinki yazdığınız yazı sadece kategori altında bulunmuş olmasın, ana sayfada da giriş yazısı olarak ayarladığınız şekilde gözüksün, karizma olsun

Şimdi bunları yaptıkta arada yarattığımız bölüm ve kategoriye bir menü butonu eklemeyi unuttuk. Hatamızı telafi etmek için hemen yine ana sayfa diyerek ana panele dönüyoruz ve ordan menü yöneticisi bulup ona giriyoruz. Burda sakın yeni diyerek sazanlamayın, burada yeni demeye gerek yok zaten joomlacı amcam maim menüyü orda oluşturmuş. Orada mainmenu diyen yazının yanında bulunan ufak “menü düzenleme” butonuna tıklayın. İşte burada yeni diyeceğiz. Oradaki bi sürü seçenekten başlarda yer alan “Blog - ?çerik Bölümü” bulun ve ona tıklayın(bu soru işaretide ne demeyin). Name kısmına butonunuzun ismini girin. Sections kısmından bizim daha önce yarattığımız bölümü bulup seçin. Altındaki yerde ise hangi menü butonundan sonra yarattığınız butonun gözükmesini istiyorsanız ona tıklayın. Mesela ordan “anasayfa” yı seçerseniz buton ana sayfa butonundan sonra onun alt menüsü olarak yer alacaktır orada. Şimdilik ana buton nasıl oluyor onu görmek için onu “top” seçeneğinde bırakın. Yandaki ayarlarla şimdilik fazla oynamayın, ilerde keşfetme amaçlı olarak zaten yeterince oynamak zorunda kalacaksınız. Artık sitenizin ana sayfasına gidin ve butonunuzun ve içeriğinizin siteye nasıl eklenmiş olduğunu kontrol edebilirsiniz.

Aslında bahsedilmesi gereken daha çok şey var ama maalesef artık gerisi siz tek başınıza keşfetmek zorunda kalacaksınız. Ben hepsini burda anlatmaya kalksam joomla kitabı yazmış olurum herhalde. Joomla başta biraz size zor gelecektir ama ilerde yavaştan keşfettikçe aslında size verilen zorluğun işleri otomatikleştirip ilerde sizin işlerinizi kolaylaştrmak için böyle yapıldığını anlayacaksınız. Ben size hafiften mantığını anlatmaya çalıştımsa da artık bundan sonra tek başınasınız ve bu konudaki yeteniğinize bağlı olarak siteyi şekillendirmeye başlayacaksınız. İlk iş olarak örnek verilerle işiniz bittikten sonra onları silmeye başlayın ve kendi menülerini, bölümlerinizi, kategorilerinizi ve içeriklerinizi doldurmaya başlayın. Eğer burdaki anlatımların herhangi bir adımında sorun çıkarsa aşağıya yorum yazarak sorununuzu bize yazabilirsiniz. Bir dahaki yazımızda görüşmek… mertmr@e-hayat.net

NOT: Size anlatırken oluşturduğum örnek siteyi görmek istiyorsanız mertmr.110mb.com adresine gidebilirsiniz.