YAPAY ZEKA – GIRIS

Mehmet Ali Aytekin

Tarihte üç büyük olay vardır. Bunlardan ilki evrenin yaradılışıdır. İkincisi yaşamın başlangıcıdır. Bu ikisiyle aynı derecede önemli olan, üçüncüsü ise yapay zekanın ortaya çıkışıdır.

MIT Computer Science Lab. Yöneticisi

Edward Fredkin

Zeka bir amaca ulaşmak için eldeki imkanları kullanabilme yeteneğidir. Yapay zeka ise insan zekasına özgü olan yüksek bilişsel fonksiyonları veya otonom davranışları sergilemesi beklenen yapay bir işletim sistemidir.

Bir makinanın zeki sayılabilmesi için en azından şu özelliklere sahip olması gerekir:

-Algılama

-Kavrama

-Eylem

Eğer bir satranç programını ele alırsak şunları farkederiz:

Algılama=> Tahtanın ileri özellikleri

Eylem=> Hareket seçme

Çıkarsama=> Tahta ve konum değerlendirme sezgisi ve arama

Bilgisayar mevcut hamleleri belli bir adıma kadar denerken, insan bunu yapamayıp sezgisel olarak uygun hamleyi yakalaması son derece ilginçtir.

Yapay zeka gelecekte bir çok disiplini(mantık, psikoloji, matematik…) bir araya getirebilecek bilimsel bir alan olarak görülmektedir.

Bilinen yapay zeka teknikleri ise şunlardır:

GENETİK ALGORİTMALAR

En iyi çözümü koruyarak genetik yollarla(doğal seleksiyon ve genetik kurallar) daha iyi sonuçlar elde etmeye çalışır. Paralel çalışan arama algoritmalarıdır. Başlangıç değeri rasgeledir ve istenilen hata payına ulaşılana kadar sonuçlar mutasyona uğratılır.

UZMAN SİSTEMLER

“Uzman alanının hatalarını en iyi bilendir.”

Uzmanlar alanlarındaki sorunları çözmek için bilgi ve deneyimlerinden faydalanırlar. Bu alan uzmanlık gerektiren bir konuda yüksek performans gösteren programlar oluşturmak için odaklanırlar.

FUZZY LOGİC

Klasik küme teorisinde nesne ya küme içinde ya da dışındadır. Bulanık kümelerin sınırları kesin değildir. Yani bir nesne belirli derecede bir kümenin elemanıdır.

YAPAY SİNİR AĞLARI

“Bilgisayarların yapı taşı olan transistörlerin nano saniyeler mertebesinde anahtarlanlamalarına karşın beyin nöronu milisaniyeler mertebesinde ateşlenir. O halde insanı üstün kılan nedir? İnsan beynindeki bütün nöronlar paralel çalışırlar ve sayıları 100 milyar civarındadır. Nöronlardan oluşan ve paralel çalışan sinir sistemi bilgisayarlarla birebir örtüşecelk şekilde modellenebilirse insan beyninin yeteneklerine sahip bilgisayar yapılmış demektir. “

Sinir ağlarının özelliklerinin özellikleri şunlardır:

-Örneklerden faydalanarak öğrenebilirler.

-Eksik bilgileri işleyebilerek sonuca varabilirler.

-Sinir ağının eğitim zaman alır.

-Algoritmik çözümü olmayan problemler için çözüm üretilebilir.

Bu yazımızda yapay zekaya çok ufak bir giriş yaptık. Biraz aradan sonra artık yavaş yavaş yapay zekanın her bir alanını elimizden geldiği kadar incelemeye çalışacağız. Bir sonraki yazımızda görüşmek üzere. Önerileriniz ve bu konuda araştırmamızı istediğiniz bir şey olursa veya bize yardımcı olmak isterseniz m_aytekin@e-hayat.net adresine mail atabilirsiniz.